Harry Potter ve Azkaban Tutsağı (Orijinal adı: Harry Potter and the Prisoner of Azkaban), J. K. Rowling tarafından yazılan Harry Potter serisinin üçüncü kitabıdır. İngilteredeki ilk basımı 8 Temmuz 1999'da yapılmıştır. Kitabın filmi 31 Mayıs 2004'te vizyona girmiştir. Yapı Kredi Yayınlarının 1 Mayıs 2001'de yayınladığı eseri Türkçe'ye Sevin Okyay ve Kutlukhan Kutlu çevirmiştir.

Harry Potter,serinin 3.bölümünde yazın gördüğü köpek sayesinde kafası fazla karışmış halde okula başlar.özellikle Sihir Bakanı'nın kendisi hakkında söylediği şeyler onun bir çıkmazda olduğunu göstermiştir.Okulda devamlı gördüğü Ruh Emiciler ve Ron'un faresindeki gariplikler her şeyin başlangıcıdır.Azkaban tutsağından nasıl olduysa kaçan ve tek lanetle 13 kişiyi birden öldüren Sirius Black,Lord Voldemort'un hizmetkarı sanılmaktadır.Sirius Black Ron Weasley'nin faresini ele geçirmeye çalışmak için Hogwarts'a gelir.Fakat o bir Animagustur.Kendi gibi olan Prof.Remus Lupin ile Bağıran Baraka'da buluşan,peşlerinden Harry ve arkadaşlarını getiren Sirius(animagus hali köpektir.) Scabbers'in aslında bir animagus olduğunu itiraf eder.Scabbers 12 yıl önce Sirius Black'ın karıştığı olayda öldü sayılan ve Lord Voldemort'un asıl hizmetkarı olan Kılkuyruk lakaplı Peter Pettigrew'dir.Sirius olan biten her şeyi anlatır ve Peter,sahibinden kurtularak asıl sahibi Lord Voldemort'a gider.Sirius Harry'nin vaftiz babası olur.Olay Prof.Lupin'in okuldan atılmasıyla ve okul balosuyla son bulur.